Wiktionary:Рӯйхати Сводеш (забонҳои туркӣ)

Аз Wiktionary
Jump to navigation Jump to search

Шаблон:Списки Сводеша

Русский Чувашский Якутский Тувинский Хакасский Алтайский Киргизский Татарский Башкирский Балкарский Карачаевский Кумыкский Ногайский Каракалпакский Казахский Узбекский Уйгурский Туркменский Азербайджанский Турецкий Крымскотатарский Караханидский
1 я эпĕ мин мен мин мен мен мин мин мен мен мен мен men мен men măn men mən ben men مَنْ (men)
2 ты эсĕ эн сен син сен сен син һин сен сен сен сен sen сен sen săn sen sən sen sen سَنْ (sen)
3 он, оно, она вăл кини ол ол ол ал ул ул ол ол ол ол ol ол u u ol o o o اُلْ (ol)
4 мы эпир биһиги бис піс бис биз без беҙ биз биз биз биз biz бiз biz biz biz biz biz biz بِزْ (biz)
5 вы эсир эһиги силер сірер слер силер сез һеҙ сиз сиз сиз сиз siz сендер, сiз siz, sizlar, senlar siz, silăr, sizlăr, sănlăr siz siz siz siz سِزْ (siz)
6 они вĕсем кинилэр олар олар олор алар алар улар ала ала олар олар olar олар ular ular olar onlar onlar olar اُلارْ (olar)
7 этот ку бу бо пу бу бу, бул бу был бу бу бу бу bul бұл bu bu, mavu bu bu bu bu بُو (bū)
8 тот лешĕ, çавă, вăл ол ол ол ол тиги, ошол теге, шул теге йинендагъы, ол ол шо, ол сол, анав, ол sol, ana, ol сол, анау shu, o'sha u, avu, shu şu, şol o şu, о şu, о اُلْ (ol)
9 здесь кунта манна мында мында мында бул жерде, мында монда, биредә, бу җирдә бында мында, блайда мында, былайда мунда, шунда мунда bunda, bul jerde мұнда bu yerda, bu yoqda, bu yonda bunda, bu yărdă, mayărdă, mana şu taýda, onda, bäri burada burada, bura, burası mında مُنْدا (mundā)
10 там унта, çавăнта, лере онно ында анда анда, ондо тиги жакта, тиги жерде, анда тегендә, анда, шул җирдә тегендә анда анда, алайда онда онда onda, sonda, ol jerde, sol jerde онда, анда u yerda, u yoqda, u yonda unda,
u yărdă
ol ýerde, o taýda orada orada, ora, orası anda اَنْدا (andā)
11 кто кам ким кым кем кем ким кем кем ким ким ким ким kim кім kim kim kim kim kim kim كِمْ (kim)
12 что мĕн туох чүү ниме не, неме эмне нәрсә, ни нимә не не не, не зат не, не зат ne не nima, na nemă näme ne ne نا (nē), ناما (nemē), ناكُو (negǖ), قَيُو (qayū)
13 где ăçта ханна кайда хайда кайда кайда, кана кайда ҡайҙа къайда къайда къайда кайда qayda қайда qayerda, qayda nădă, qăyărdă, qăyăr nirede harada nerede, hani qayda, qayerde قَنْدا (qandā), قَيُودا (qayūdā), قَنٖى (qanï̄)
14 когда хăçан хаһан кажан хаӌан качан качан кайчан ҡасан къачан къачан къачан кашан qashan қашан qachon qachan, qanchidă, năchchidă haçan haçan ne zaman, kaç, kaçta ne vaqıt, qaçan قَجانْ (qačan)
15 как мĕнле хайдах канчап, кандыг хайди кандый, канай кандай, нечик ничек нисек къалай къалай нечик калай qalay қалай qalay, qanday, nechik qandaq nähili, niçik, häýsy necə, nətər nasıl nasıl نَتَكْ (neteg)
16 не çук, мар суох эвес, чок нимес, чох эмес эмес түгел түгел тюйюлдю тюл, тюйюл тюгюл тувыл emes емес emas, yo'q yoq, ămăs däl deyil değil degil يُوقْ (yōq), اَرْماسْ (ermēs)
17 всё пĕтĕм, пур, пурте бары, бүтүн шупту, хамык, бүгү, дөгере прай, тикci, тооза бастыра, ӱзе баары, бардык, бүткүл бөтен, бары, һәммә бөтә битеу бары, бютеу бары, бютюн баьри, савлай barlıq, pu'tkil, pu'tin бәрі, бүкіл, барлық, барша barcha, hamma, butun, bari, borliq hămmă, barchă, pütün, barliq bary, hemme, ähli, her bütün, hamısı tüm, bütün, hep bütün, ep, episi قَمُغْ (qamuɣ), بَرْجا (barčā)
18 много нумай элбэх, үгүс хөй, көвей, ээлбек кöп кöп көп күп күп кёп кёб кёп коьп ko'p көп koʻp köp köp çox çok çoq كُبْ (köp), اُكُوشْ (üküš)
19 несколько темиçе хас да, ханнык эрэ, аҕыйах каш, бир каш, шала, кашкыйна нинӌе-де, кöп нимес, сала бир канча бир нече берничә бер нисә бир талай, бир ненча бир ненча бир нече бир неше bir neshe бірнеше bir necha, bir qancha, ba'zi, ayrim bir qanchă, azraq, băzi birnäçe, berentak bəzi, bir neçə bazı, kimi, birkaç, biraz bir qaç
20 мало сахал аҕыйах эвээш, бичии, ас ас ас аз аз әҙ биркесек, бираз, аз аз аз аз az аз oz, kam, picha az az az az az اازْ (āz)
21 другой урăх атын өске, ыынды, башка пасха башка, öскö башка башка башҡа башхасы, бирси башха башгъа, оьзге баска basqa, bo'ten басқа, өзге boshqa, o'zga bashqa, özgă, artuq başga başqa, digər, ayrı başka, öbür, diğer başqa, diger اَذِنْ (aδïn), اَذْرُقْ (aδruq), اُنْكٖى (öŋī)
22 один пĕрре биир бир пір бир бир бер бер бир бир бир бир bir бiр bir bir bir bir bir bir بٖيرْ (bīr)
23 два иккĕ икки ийи ікі эки эки ике ике эки эки эки эки eki екі ikki ikki ikki iki iki eki اِكّٖى (ikkī)
24 три виççĕ үс үш ӱс ӱч үч өч өс юч юч уьч уьш u'sh үш uch üch üç üç üç üç اُجْ (üč)
25 четыре тăваттă түөрт дөрт тӧрт тӧрт төрт дүрт дүрт терт тёрт дёрт доьрт to'rt төрт toʻrt tört dört dörd dört dört تُورْتْ (tȫrt)
26 пять пиллӗк биэс беш пис беш беш биш биш беш беш беш бес bes бес besh băsh bäş beş beş beş بٖيشْ (bḗš)
27 большой пысăк, мăн улахан улуг улуг јаан чоң зур ҙур, бөйөк, эре, дәү, оло, оҙон, өлкән уллу, деменгили уллу, тамада уллу уьйкен uʻlken, ullı үлкен katta, buyuk, ulkan chong, yoghan, büyük, zor uly, çişik böyük büyük, ulu büyük بَدُكْ (bedük), اُلُغْ (uluɣ)
28 длинный вăрăм уһун узун узун узун узун озын оҙон узун, узакъ узун узун узын uzın ұзын uzun uzun uzyn uzun uzun uzun اُزُنْ (uzun)
29 широкий сарлака, анлă киэҥ, кэтит делгем, калбак, алгыг чалбах, аллығ jалбак, элбек кең киң киң кенг кенг генг, энли кенъ, энли ken', enli кең, жалпақ keng kăng giňiş, giň geniş, enli geniş, enli keñ, keniş كِنْكْ (keŋ), يَسٖى (yasï̄)
30 толстый хулăн халыҥ кылын халын калыҥ, jooн калың юан ҡалын базыкъ, семиз, къалын къалын къалын калын, юван qalın', juwan қалың, жуан qalin, yo'g'on qelin galyň qalın kalın, yoğun qalın قَلِنْ (qalïn)
31 тяжелый йывăр ыарахан аар аар уур оор авыр ауыр ауур ауур авур авыр awır ауыр ogʻir eghir agyr ağır ağır ağır اَغِرْ (aɣïr)
32 маленький пĕчĕк кыра, кыччыгый биче, бичии кiчиӌек кичинек кичинекей, кичине кечкенә, кече бәләкәй, кесе гитче гитче гиччи кишкей kishkentay, kishkene кіші, кішкене, кішкентай kichkina, kichik kichik kiçi, kiçijik kiçik, balaca küçük kiçik~küçük كِجِكْ (kičig), اُشَقْ (ušaq)
33 короткий кĕске кылгас чолдак, кыска хысха кыска, чолтык кыска кыска ҡыҫҡа къысха къысха къысгъа кыска qısqa қысқа, шолақ, келте qisqa qisqa gysga qısa kısa qısqa قِسْغا (qïsɣā), قِرْتْ (qïrt)
34 узкий ансăр, тăвăр кыараҕас тар, кызаа нiске, тaр кызык, тар тар тар тар тар тар тар тар tar тар tor tar dar dar dar tar تارْ (tār)
35 тонкий çӳхе, çинçе синньигэс, чараас чиңге, чуга чуғаӌах, чуға, нiске чичке, jука ичке, жука нечкә, нәзек нәҙек ингчге, жукъа ингичге инче, назик, юкъкъа йинишке, назик jin'ishke, na'zik жіңішке, нәзiк, жұқа ingichka, yupqa, nozik inchikă, yupqa inçe nazik, incə ince, yufka ince يِنْجْكا (yinčgē), يُڤْقا (yuvqā)
36 женщина хĕрарăм дьахтар херээжен, кадай, херээжен кижи, эшпи (устар.) ипчi кiзi ӱй кижи аял хатын ҡатын тиширыу тиширыу къатын гиши хатын-кыз hayal, qatın әйел, қатын ayol, xotin, qiz ayal heleý, aýal qadın kadın qadın اُراغُوتْ (urāɣūt), اِشٖلارْ (išīlēr)
37 мужчина арçын эр киһи эр (кижи) ир кiзi эр, эр кижи эркек ир ир эр киши, эркегирыу эркиши, эркегирыу эркек, эр гиши эр, эркек erkek ер, еркек erkak ăr, ărkăk erkek (adam) kişi erkek, er, adam erkek, aqay اَرْ (er)
38 человек çын, этем киһи кижи кiзi кижи киши, адам кеше кеше, әҙәм адам, киши адам адам, гиши аьдем kisi, adam адам, кісі kishi, odam, inson insan, kishi ynsan, adam, kişi insan, adam insan, kişi adam, insan, kişi كِشٖى (kišī)
39 ребёнок ача оҕо уруг, төл, үре (диал.) пала, олған бала бала бала бала, caбый, бәпес бала, сабий бала, сабий бала бала bala бала bola, chaqa bala çaga bala, uşaq, çağa çocuk bala كَنْجْ (kenč)
40 жена арăм ойох кадай, амдыы кижи ипчiзi ӱйи, эжи аял, катын хатын ҡатын къатын, юй бийче къатын къатын хатын, пише hayal, qatın әйел, қатын xotin, ayol, rafiqa khotun, ayal, yoldash aýal arvad, əyal karı, avrat, kadın apay كِسْ (kis)
41 муж упăшка эр, кэргэн ашак, эр ирi öбöгöн күйөө ир ир эр эр эр эр, киев, бай ku'yew, er ер, күйеу er, kuyov yoldash, ăr är, adam ər koca, er aqay باكْ (bēg)
42 мать анне ийэ ие, ава иӌе, ине эне эне ана әсә, инә ана, ання ана ана ана ana, ene ана ona, aya, oyi ana eje ana anne, ana ana اَنا (anā), اَبا (ebē)
43 отец атте аҕа ада, ача аба, ада ада ата ата ата ата, аття ата ата ата a'ke, ata әке, ата ota, ada dada, ata kaka ata baba, ata baba اَتا (atā)
44 животное чĕр чун, выльăх кыыл, харамай аң-мең, аң аң аҥ айбан, жаныбар, аң хайван, җәнлек йәнлек, хайван, мал хайыуан, жаныуар хайыуан, джаныуар гьайван айван, янувар haywan хайуан, жануар, аң hayvon, jonivor haywan, janliq haýwan heyvan hayvan ayvan
45 рыба пулă балык балык палых балык балык балык балыҡ чабакъ чабакъ балыкъ балык balıq балық baliq beliq balyk balıq balık balıq بَلِقْ (balïq)
46 птица кайăк көтөр, чыычаах куш хус куш куш, чымчык, илбээсин кош ҡош чыпчыкъ чыпчыкъ къуш кус qus құс qush qush guş quş kuş quş قُشْ (quš)
47 собака йытă ыт ыт адай ийт ит эт эт ит ит ит ийт iyt ит it, kuchuk, ko'ppak it it, köpek, güýük it, köpək köpek, it köpek, it اِتْ (ït)
48 вошь пыйтă быт быт пiт бийт бит бет бет би бит бит бийт biyt бит bit pit bit bit bit bit بِتْ (bit)
49 змея çĕлен моҕой, эриэн үөн чылан чылан јылан жылан елан йылан жилян джылан йылан йылан jılan жылан ilon yilan ýylan ilan yılan yılan يِلانْ (yïlān)
50 червь ăман, хурт үөн курт, шыйлашкын хурт курт, чойлошкон курт суалчан, корт ҡорт, селәүсен къурт къурт хурт курт qurt құрт, шылаушын qurt qurut gurt, gurçuk qurd kurt, solucan qurt قُرْتْ (qurt)
51 дерево йывăç мас ыяш ағас агаш бак, дарак агач ағас терек терек терек терек agʻash ағаш daraxt, yogʻoch dărăkh, yaghach bag, agaç ağac ağaç terek (растение); ağaç (материал) يِغَجْ (yïɣač)
52 лес вăрман тыа, ойуур арга, арыг, эзим ағас агаш аразы токой урман урман агъач агъач, чегет орман, агъачлыкъ орман togʻay орман, тоғай oʻrmon, toʻqay ormanliq, orman tokaý meşə, orman orman orman
53 палка патак, туя мас, тайах будук, даянгыыш, сып таях тайак таяк таяк ботаҡ, сыбыҡ таякъ таякъ таякъ таяк tayaq таяқ, шыбық yogʻoch, tayoq choqmaq, tayaq, soyla çöp, taýak çubuq değnek, çubuk, dayak çubuq جِبِقْ (čïbïq)
54 плод çимĕç фрукт чимис, чемиш фрукт, нимис јиилек жемиш җимеш емеш жемиш, кёгет кёгет емиш емис jemis, miywe жеміс meva mevă miwe meyvə yemiş, meyve meyva, yemiş يَمِشْ (yémiš)
55 семя вăрлăх, вăрă туораах, бурдук үрезин, үре ӱрен ӱрен урук, үрөн бөртек, орлык орлоҡ урлукъ, бюртюк урлукъ урлукъ урлык tuqım, urıq ұрық, тұқым urugʻ, tuxum uruq tohum toxum tohum, ur urluq, tuhum اُرُغْ (uruɣ)
56 лист çулçă сэбирдэх бүрү пӱр јалбырак жалбырак яфрак япраҡ чапракъ чапракъ япыракъ япырак japıraq жапырақ yaproq, barg yopurmaq ýaprak yarpaq yaprak yapraq يَبُرْغاقْ (yapurɣāq)
57 корень тымар силис дазыл, дөс чилеге, тазыл тазыл тамыр тамыр тамыр тамыр тамыр тамур тамыр tamır тамыр, түп ildiz, tomir yiltiz kök, düýp kök, tüp kök, damar tamır كُكْ (kök), تُوبْ (tǖp), يِلْدِزْ (yïldïz)
58 кора хупă, хуйăр хатырык чөвүрээ, каърт хахпас, хабых чöбрö кабык кабык ҡайыр, ҡабыҡ къабукъ къабукъ къабукъ кабык qabıq қабық qobiq, qobuq qovzaq gabyk qabıq kabuk qabuq قاسْ (qās)
59 цветок чечек, çеçке сибэкки, чэчик чечек чахаях, порчо чечек гүл чәчәк, гөл сәскә гюл, гокка гюл, гокка чечек шешекей gu'l гүл, шешек gul, (chechak) gül, chechăk gül çiçək, gül çiçek çeçek~çiçek جَجَكْ (čeček)
60 трава курăк от оът, сиген от öлöн чөп, от үлән үлән ханс, кырдык, отлау ханс от оьлен sho'p от, шөп oʻt, oʻlan ot, ot-chöp, chöp ot ot ot ot اُتْ (ot)
61 верёвка вĕрен, пăяв, çип быа хендир, чеп, баг, аргамчы, аркан пағ, арғамӌы буу жип, аркан бау, аркан бау аркъан, жип, бау джиб, джыджым йип, аркъан бав, аркан jip жіп, арқан arqon, ip, bog' arqan tanap, ýüp, urgan ip ip, urgan arqan, yip, sıcım يِبْ (yïp), اُرُقْ (uruq)
62 кожа тир тирии кеш, алгы теер тере тери тире тире тери тери тери тери teri тері teri teră deri, ham dəri deri teri تَرٖى (terī)
63 мясо аш, какай эт эът ит эт эт ит ит эт эт эт эт et, go'sh ет goʻsht, et gösh, ăt et ət et et اَتْ (et)
64 кровь юн хаан хан хан кан кан кан ҡан къан къан къан кан qan қан qon qan gan qan kan qan قانْ (qān)
65 кость шăмă уҥуох сөөк сööк сööк сөөк сөяк һөйәк сюйек сюек сюек суьек su'yek сүйек suyak söngăk süňk sümük kemik kemik, süyek سُنْكُكْ (süŋük)
66 жир çу сыа чаг,үс чағ, симiс, ӱс ӱс, јуу май май май жау джау май, яв май may май yogʻ, moy yagh, may yağ yağ yağ yağ, may ياغْ (yāɣ), اُزْ (ǖz), جِرْ (čïr)
67 яйцо çăмарта сымыыт чуурга нымырха јымыртка жумуртка йомырка йомортҡа, күкәй гаккы, жумуртха гаккы йымырткъа юмыртка maʻyek жұмыртқа tuxum, yumurtqa tukhum ýumurtga yumurta yumurta yımırta يُمُرْتْغا (yumurtɣā)
68 рог мăйрака муос мыйыс мӱус мӱӱс мүйүз мөгез мөгөҙ мюйюз мюйюз мююз муьйиз mu'yiz, shaq мүйіз шох, (muguz), shox münggüz şah buynuz boynuz müyüz, boynuz مُنْكُزْ (müŋüz)
69 хвост хӳре кутурук кудурук хузурух куйрук куйрук койрык ҡойроҡ къуйрукъ къуйрукъ къуйрукъ куйрык quyrıq құйрық dum, (quyruq) quyruq guýruk quyruq kuyruk quyruq قُذْرُقْ (quδruq)
70 перо тĕк түү, куорсун чүг чӱг jуҥ жүн каурый ҡаурый къанат тюк тюк тюк кушын pa'r қауырсын jun, tuk, pat păy ýelek tük tüy, yün tük يُوكْ (yǖg), تُو (tǖ|t=hair)
71 волос çӳç баттах, түү, кыл дүк, хыл, чаш сас, хыл чач, тӱк, кыл чач чәч, кыл сәс чач чач, тюк чач, тюк, къыл шаш, кыл shash, tu'k, qıl шаш, түк, қыл soch, qil, yol chach, tük, qil saç, tüý, gyl saç, qıl saç, kıl saç, qıl سَجْ (sač), قِلْ (qïl), تُو (tǖ)
72 голова пуç төбө, бас баш пас баш баш баш баш баш баш баш бас bas, gelle бас bosh bash baş, kelle baş baş baş بَشْ (baš)
73 ухо хăлха кулгаах кулак хулах кулак кулак колак ҡолаҡ къулакъ къулакъ къулакъ кулак qulaq құлақ quloq qulaq gulak qulaq kulak qulaq قُلَقْ (qulaq), قُلْقاقْ (qulqaq)
74 глаз куç харах карак харах кöс көз күз күҙ кёз кёз гёз коьз ko'z көз koʻz köz көз göz göz köz كُوزْ (kȫz)
75 нос сăмса мурун, мунну думчук пурун, тумзух, тунӌух тумчук мурун борын танау бурун бурун бурун бурын murın мұрын, тұмсық, танау burun burun burun burun burun burun بُرُنْ (burun)
76 рот çăвар айах аас аас оос ооз авыз ауыҙ ауз аууз авуз авыз awız ауыз ogʻiz aghiz agyz ağız ağız ağız اَغِزْ (aɣïz)
77 зуб шăл тиис диш тiс тиш тиш теш теш тиш тиш тиш тис tis тіс tish chish diş diş diş tiş تٖىشْ (tï̄š)
78 язык чĕлхе тыл дыл тiл тил тил тел тел тил тил тил тил til тіл til til dil dil dil til تِلْ (tïl)
79 ноготь чĕрне тыҥырах дыргак тырғах тырмак тырмак тырнак тырнаҡ тырнакъ тырнакъ тырнакъ тырнак tırnaq тырнақ tirnoq tirnaq dyrnak dırnaq tırnak tırnaq تِرْنْغَقْ (tïrŋaq)
80 стопа ура тилэх даван, тавангай, бут азах таман аяк табан табан табан аякъ аякъ табан taban табан oyoq ayaq aýak ayaq ayak, taban ayaq, taban اَذَقْ (aδaq)
81 нога пĕçĕ атах бут, адак азах, бут бут бут аяк аяҡ аякъ бут аякъ, бут аяк ayaq аяқ oyoq, put put aýak qıç bacak, but bacaq, ayaq بُوتْ (būt)
82 колено чĕр куççи тобук дискек тiзек тизе тизе тез тубыҡ тобукъ тобукъ тобукъ, тиз тиз dize тізе tizza tiz dyz diz diz, dirsek, topuk tiz تٖيزْ (tīz)
83 рука алă илии хол хол кол кол кул ҡул къол къол къол кол qol қол qoʻl qol el əl el, kol qol, el اَلِكْ (elig)
84 крыло çунат кынат чалгын ханат канат канат канат ҡанат къанат къанат къанат канат qanat қанат qanot qanat ganat qanad kanat qanat قَنَتْ (qanat)
85 живот хырăм ис ижин, хырын харын, icтi ич карын, ич, курсак эч, корсак ҡорһаҡ къарын къарын къарын, къурсакъ иш, курсак qarın, ish, qursaq қарын, іш, құрсақ qorin qorsaq garyn qarın karın, kursak qursaq, qarın قَرِنْ (qarïn)
86 кишки пыршă оһоҕос шөйүндү iчеге ичеге ичеги эчәк эсәк чегиле ичеги, чеги ичек ишек ishek ішек ichak üchăy içege bağırsaq, içalat bağırsak içek بَغِرْسُقْ (baɣïrsuq)
87 шея мăй моонньу, моой моюн мойын мойын моюн муен муйын боюн боюн боюн мойын moyın мойын boʻyin boyun boýun boyun boyun boyun بُيِنْ (boyïn)
88 спина çурăм кэлин, арҕа оорга уча, арға, пiл арка, бел арка арка арҡа аркъа сырт аркъа арка arqa арқа orqa arqa arka, yagyrny arxa, kürək arka, sırt, bel arqa, sırt اَرْقا (arqā), اُجا (učā)
89 грудь кăкăр түөс, эмиий хөрек, эмиг имжек тöш, кöгӱс эмчек күкрәк имсәк кёкюрек, ёшюн, эмчек кёкюрек, ёшюн кёкюрек, тёш коькирек ko'kirek, to's, gewde көкірек, төс, кеуде emchak ămchăk emjek döş göğüs, meme, emcek köküs, kökrek كُكُزْ (kögüz), اَمِكْ (emig)
90 сердце чĕре сүрэх чүрек чӱрек јӱрек жүрөк йөрәк йөрәк жюрек джюрек юрек юрек juʻrek жүрек yurak yürăk ýürek ürək yürek yürek يُرَكْ (yürek), كُنْكُلْ (köŋül)
91 печень пĕвер быар баар паар буур боор бавыр бауыр бауур бауур бавур бавыр bawır бауыр jigar jigăr, beghir bagyr ciyər karaciğer, bağır qara ciger بَغِرْ (baɣïr)
92 пить ĕçме ис ижер iзерге ичер ичүү эчәргә эсеү ичерге ичерге ичмек ишуьв ishiw ішу ichmoq ichmăk (iching!) içmek içmək içmek içmek اِجْماكْ (ičmēk)
93 есть çиме аһаа, сиэ чиир чирге jиир же ашарга ашау ауузланыргъа, ашаргъа ашаргъа ашамакъ ев, ашав jew жеу, асау yemoq yimăk ~ yemăk (yăng!) iýmek yemək yemek, aşamaq يَيماكْ (yḗmēk)
94 кусать çыртма ытырар ызырар, туткулаар ызырарға, тударға тиштеер тиште тешләргә тешләү къабаргъа къабаргъа хапмакъ тислев tislew тістеу tishlamoq chishlimăk (chishlăng!) dişlemek dişləmək ısırmak, dişlemek tişlemek اِسِرْماقْ (ïsïrmāq), تِشْلاماكْ (tišlēmēk)
95 сосать ĕмме эмэр сорар, эмер сорарға, эмерғе соорор, эмер эмүү, соруу имәргә имеү эмерге эмерге эммек, сормакъ эмуьв, сорув emiw, sorıw ему, сору emmoq, soʻrmoq ămmăk (eming!) emmek əmmək emmek, somurmak emmek اَمّاكْ (emmēk), سُورْماقْ (sōrmāq)
96 плевать сурма силлиир дүкпүрер тӱкӱрерғе тӱкӱрер түкүрүү төкерергә төкөрөү тюкюрюрге тюкюрюрге тюкюрмек туькируьв tu'kiriw түкіру tuplamoq tükürmăk (tükürüng!) tüýkürmek tüpürmək tükürmek tükürmek سُذْماقْ (soδmāq)
97 блевать хăсма хотуолуур кузар хузарға кустыртар кусуу косарга ҡоҫоу къусаргъа къусаргъа къусмакъ кусув qusıw, qayt etiw құсу qusmoq qusmak (qusung!) gusmak qusmaq kusmak qusmaq قُسْماقْ (qusmāq), يَنْماقْ (yanmāq)
98 дуть вĕрме үр үрер, хадыыр ӱрерғе, ӱбӱрерғе ӱрер, согор үйлөө, согуу, уруу өрергә, исәргә өрөү уфгюрюрге урургъа уьфюрмек, эшмек уьруьв, эсуьв u'rlew, esiw, u'plew үру, үрлеу, есу esmoq chiqmaq üflemek, öwüsmek üfürmək esmek, üfürmek esmek (о ветре); üfürmek (о человеке) اَسْماكْ (esmēk)
99 дышать сывлама тыынар тынар тынарға тынар дем алуу суларга тын алыу солургъа солургъа тыныш алмакъ тыныс алув dem alıw дем алу, тыныс алу nafas olmoq, dam chiqalmoq năpăs almaq (năpăs eling!) dem almak nəfəs almaq solumak, dinlenmek nefes almak تِنْماقْ (tïnmāq)
100 смеяться кулма күл каттырар хатхырарга, кӱлерге каткырар күлүү, каткыруу көлергә көлөү кюлюрге кюлюрге кюлемек куьлуьв ku'liw күлу kulmoq külmăk (külüng!) gülmek gülmək gülmek külmek تِنْماقْ (külmēk), قَتْغُرْماقْ (qatɣurmāq)
101 видеть курма көр көөр кöрерге кöрöр көрүү күрергә күреү кёрюрге кёрюрге гёрмек коьруьв ko'riw көру koʻrmoq körmăk (körüng!) görmek görmək görmek körmek كُرْماكْ (körmēk)
102 слышать илтме истэр дыңнаар истерге угар угуу, эшитүү ишетергә ишетеү эшитирге эшитирге эшитмек эситуьв esitiw есту eshitmoq anglimaq (anglang!) eşitmek eşitmək işitmek, duymak eşitmek اَشِتْماكْ (ešitmēk)
103 знать пĕлме билэр билир пiлерге билер билүү белергә белеү билирге билирге билмек билуьв biliw білу bilmoq bilmăk (biling!) bilmek bilmək bilmek bilmek بِلْماكْ (bilmēk)
104 думать шухăшлама, шутлама санаа бодаар, боданыр, санаар, саналдаар сағынарға сананар ойлоо уйларга уйлау сагъышланыргъа, оюмларгъа сагъыш этерге ойламакъ ойлав oylaw ойлау oʻylamoq oylimaq (oylang!), pikir qilmaq (pikir qiling!) pikir etmek, saýmak, üýtmek düşünmək düşünmek, sanmak tüşünmek, oylamaq اُوماكْ (ȫmēk), سَقِنْماقْ (saqïnmāq)
105 нюхать шăршлама сыттаа чыттаар чыстанарға јытаар жыттоо, искөө, жыт алуу, искоо иснәргә еҫкәү ийискерге ийискерге ийислемек ийискилев iyiskew иіскеу isqamoq purimaq (purang!) 'sniff, sm ysgamak (sniff) iyləmək, qoxlamaq, qoxumaq kokmak (give off smell), koklamak (to sniff, sense) qoqlamaq يِذْلاماقْ (yïδlāmāq)
106 бояться хăрама куттан коргар хорығарға коркыыр, jалтанар коркуу куркырга ҡурҡыу къоркъургъа къоркъаргъа къоркъмакъ коркув qorqıw қорқу qoʻrqmoq qorqmaq (qorqung!) gorkmak, eýmenmek qorxmaq korkmak qorqmaq قُرْقْماقْ (qorqmāq)
107 спать çывăрма утуй удуур узирға уйуктаар уктоо йокларга йоҡлау жукъларгъа джукъларгъа юхламакъ уйклав uyqılaw ұйықтау uxlamoq ukhlimaq (ukhlang!) uklamak yatmaq uyumak yuqlamaq اُذٖيماقْ (uδï̄māq), يَتْماقْ (yatmāq)
108 жить пурăнма олор, сырыт чурттаар чуртирға jӱрер, јажар жашоо яшәргә йәшәү жашаргъа джашаргъа яшамакъ яшав o'mir su'riw, jasaw өмір сүру, жасау yashamoq yashimaq (yashang!) ýaşamak yaşamaq yaşamak yaşamaq يَشاماقْ (yašāmāq)
109 умирать вилме өлөр өлүр öлерге öлöр өлүү үләргә үлеү ёлюрге, ауушургъа ёлюрге оьлмек оьлуьв o'liw өлу oʻlmoq ölmăk (ölüng!) ölmek ölmək ölmek ölmek يَشاماقْ (ölmēk), كَجْماكْ (kečmēk)
110 убивать вĕлерме өлөрөр өлүрер öдiрерге öлтӱрер өлтүрүү үтерергә үлтереү ёлтюрюрге, жояргъа ёлтюрюрге оьлтюрмек оьлтируьв o'ltiriw өлтіру oʻldirmoq öltürmăk (öltürüng!) öldürmek öldürmək öldürmek öldürmek اُلْدُرْماكْ (öldürmēk)
111 бороться çапăçма охсус, туһун, кыргыс, сэриилэс демисежир, тутчур, чаалажыр, дайылдажыр, хүрежир кӱрезерге, харбазарға, чаалазарға jуулажар согушуу, урушуу көрәшергә һуғышыу тутушургъа, кюреширге уруш этерге, джагъалашыргъа ябушмакъ, эришмек согысув, кавга этуьв urısıw, sawash etiw соғысу urushmoq, qurashmoq soqushmaq (soqushung!), urushmaq (urushung!) uruşmak, söweşmek, göreşmek vuruşmaq, savaşmaq, döyüşmək dövüşmek, savaşmak, güreşmek küreşmek سَڤَشْماق (savašmāq), جَلِشْماقْ (čalïšmāq), سُنْكُشْماكْ (süŋüšmēk), اُرُشماقْ (urušmāq)
112 охотиться тытма çӳре бултаа аңнаар, аңныыр ацнирға аҥдар аң уулоо ауларга аулау, ауға, һунарға уучуланыргъа ууларгъа ав этмек анъшылав awlaw аулау, аңшылау ovlamoq ovlimaq (ovlang!) awlamak ovlamaq avlamak avlamaq اَڤْلاماقْ (avlāmāq)
113 ударить çапма, шаккама оҕус кагар, согар, шанчар cабарға, теерге, урунарға согар уруу, согуу сугарга, бәрергә һуғыу урургъа, согъаргъа урургъа урмакъ согув, урув urıw, sog'ıw ұру, соғу, сабау urmoq urmaq (urung!) patlamak, urmak vurmaq vurmak, çarpmak, sokmak urmaq اُرْماقْ (urmāq), قَقْماقْ (qaqmāq)
114 резать касма кыс, быс кезер кизерге кезер кесүү кисәргә киҫеү кесерге, жырыргъа кесерге гесмек кесуьв kesiw кесу, пішу, тілу kesmoq kăsmăk (kesing!) kesmek kəsmək kesmek, biçmek kesmek كَسْماكْ (kesmēk), بِجْماقْ (bïčmāq), قِيْماقْ (qïymāq), اُورْماقْ (ormāq)
115 разделить пайлама, уйăрма аҥаардыыр чарар, оондактаар чарарға, оодарға чабар бөлүү, ажыратуу бүләргә ярыу юлеширге, бёлюрге джарыргъа бёлмек боьлуьв bo'liw бөлу, жару yormoq yarmaq (yering!) ýarylmak yarmaq bölmek, yarmak bölmek يَرْماقْ (yarmāq), يَرْماكْ (yermēk), اَذِرْماقْ (aδïrmāq), سُكْماكْ (sökmēk)
116 колоть чикме, тирме хайытар бижектээр, шанчар, шиштээр сазарға сайар, кадар саюу, матыруу чәнчергә сәнсеү, ҡаҙау чанчыргъа чанчыргъа, сугъаргъа чанчмакъ, кадамакъ шаншув, кадав shanshıw, qadaw сұғу, қадау, шаншу sanchmoq, tiqmoq tiqmaq (tiqing!), sanjimaq (sanjang!), pichaqlimaq (pichaqlang!) pyçaklamak, naýzalamak sancmaq, batırmaq, soxmaq bıçaklamak, batırmak, sancı soqmaq سَنْجْماقْ (sančmāq), سُقْماق (suqmāq)
117 царапать чăрмалама, черме, шăйăрма тарбаа, тыҥырахтаа дырбактаар тырбахтирға тырмаар, сыйрыыр тырмоо тырнарга тырнау тырнаргъа тырнаргъа тырнамакъ тырнав tırnaw тырнау tirnamoq tirnaqlimaq (tirnaqlang!) dyrnaçaklamak cızmaq, dırnaqlamaq tırmalamak, çizmek tırnamaq قَشٖيماقْ (qašï̄māq), اَزْماكْ (ezmēk)
118 копать алтма, чавма, чакалама, чавалама, чавса кăларма хас казар хазарға казар казуу казырга ҡаҙыу къазаргъа къазаргъа къазмакъ казув qazıw қазу qazimoq kolimaq (kolang!), qazmaq (qezing!) gazmak qazmaq kazmak qazmaq قَزْماقْ (qazmāq), قَزٖيماقْ (qazï̄māq), اُشَماكْ (üšēmēk), اُنْكْماكْ (üŋmēk)
119 плавать ишме уһун, харбаа эштир чӱзерге jӱзер, эжинер сүзүү йөзәргә йөҙөү жюзерге джюзерге юзмек ялдав, юзуьв ju'ziw жүзу suzmoq (su) üzmăk (üzüng!) ýüzmek üzmək yüzmek, süzülmek yaldamaq يُزْماكْ (yüzmēk), جَبْماقْ (čapmāq)
120 летать вĕçме көт ужар учугарға учар учуу очарга осоу учаргъа учаргъа учмакъ ушув ushıw ұшу uchmoq uchmaq (uchung!) uçmak uçmaq uçmak uçmaq اُجْماقْ (učmāq), تَنْكْماكْ (teŋmēk)
121 ходить утма, çӳреме бар, хаамп баар, чоруур, кылаштаар парарға, чöрерге базар, јӱрер баcуу, жүрүү, баруу барырга, йөрергә атлау жюрюрге, барыргъа джюрюрге, барыргъа юрюмек юруьв ju'riw жүру, бару yurmoq, bormoq, kezmoq barmaq (bering!), yürmăk (yürüng!) ýöremek, barmak gəzmək, yerimək yürümek, varmak, basmak yürmek يُرٖيماقْ (yorï̄māq)
122 приходить килме, пыма кэлэр келир килерге келер келүү килергә килеү келирге келирге гелмек келуьв keliw келу kelmoq kălmăk (keling!) gelmek gəlmək gelmek kelmek كَلماكْ (kelmēk)
123 лежать выртма сытар чыдар чадарға jaдар жатуу ятарга ятыу жатаргъа джатаргъа ятмакъ ятув jatıw жату yotmoq yatmaq (yeting!) ýatmak, uzanmak uzanmaq, yatmaq yatmak, uzanmak yatmaq يَتْماقْ (yatmāq)
124 сидеть ларма олорор олурар одырарға отурар отуруу утырырга ултырыу олтурургъа олтурургъа олтурмакъ олтырув otırıw отыру oʻtirmoq olturmaq (olturung!) oturmak oturmaq oturmak oturmaq اُلْتُرْماقْ (olturmāq)
125 стоять тăма турар турар турарға турар туруу торырга тороу сюелирге, сирелирге сюелирге, сирелирге турмакъ турув turıw тұру turmoq turmaq (turung!) durmak durmaq durmak turmaq تُرْماقْ (turmāq)
126 повернуть пăрма, çавăрма эргитэр, эрийэр ээр, эргилдирер айлан(дыр)арға, айландыры бызарға бурар, бурылар буруу, бурулуу борырга боролоу бурургъа бурургъа бурмакъ, бурулмакъ бурув, бурылув burıw, burılıw бұру, бұрылу burmoq burimaq (burang!) dönmek dönmək dönmek, burmak burulmaq اَڤُرْماكْ (evürmēk), جَڤُرْماكْ (čevürmēk), تَڤُرْماكْ (tevürmēk)
127 падать тӳнме, такăнма, ӳкме түс дүжер, аңдарлыр тӱзерге тӱжер, jыгылар жыгылуу, түшүү төшәргә, егылырга төшөү тюшерге, жыгъылыргъа тюшерге йыгъылмакъ йыгылув qulaw, jıg'ılıw құлау, жығылу tushmoq, yiqilmoq chüshmăk (chüshüng!) ýykylmak düşmək düşmek, yıkılmak tüşmek تُشْماكْ (tüšmēk), اُجْماقْ (učmāq)
128 давать пама биэрэр бээр пирерге берер берүү бирергә биреү берирге берирге бермек беруьв beriw беру bermoq bărmăk (bering!) bermek vermək vermek bermek بِيرْماكْ (bḗrmēk)
129 держать тытма тутар тудар тударға тудар кармоо, тутуу тотарга тотоу тутаргъа тутаргъа тутмакъ ыслав, тутув tutıw, ustaw тұту, ұстау tutmoq tutmaq (tutung!) tutmak tutmaq tutmak tutmaq تُتْماقْ (tutmāq)
130 сжимать хĕсме, чăмăртама, хĕстерме, пăчăртама ыгар кызар хызарға сыгар, кыза тудар сыгуу кысарга ҡыҫыу къысаргъа къысаргъа къысмакъ кысув qısıw қысу siqmoq, qismoq qismaq (qising!), siqmaq (siqing!) sykmak sıxmaq sıkmak, kısmak sıqmaq سِقْماقْ (sïkmāq)
131 тереть сăтăрма, сĕрме сот, аал дүрбүүр, өгээр чызарға jыжар сүртүү, сүйкөө, ушалоо ышкырга, уарга ышҡыу ышыргъа ышыргъа ишымакъ ыскылав ısqılaw, ısıw ысқылау, ысу ishqalamoq, surtmoq sürkimăk (sürkăng!) oýkamak, sürtenmek sürtmək ovmak, sürtmek sürtmek سُرْتْماكْ (sürtmēk), تُرْتْماكْ (türtmēk), يَقْماقْ (yaqmāq)
132 мыть çума сууй чуур чуурға jунар жуу юарга йыуыу жууаргъа джууаргъа жувмакъ ювув juwıw жуу yuvmoq yuymaq (yuyung!) ýuwmak yumaq yıkamak, yumak yuvmaq
133 вытирать шăлма сот чодар, аштаар чызарға арлаар, арчып турар, сӱртӱ аарчуу, сүртүү сөртергә һөртөү сыйпаргъа, къургъакъсытыргъа сюртерге сибирмек суьртуьв su'rtiw сүрту artmoq sürtmăk (sürtüng!), eritmaq (eriting!) süpürmek silmək silmek, süpürmek, sürtmek silmek
134 тянуть туртма, сĕтĕрме тарт тыртар, сөөртүр сöртирге, тартарға тартар тартуу, чоюу тартырга тартыу тартыргъа тартыргъа тартмакъ тартув tartıw тарту choʻzmoq, tortmoq tartmaq (tarting!) dartmak, çekmek çəkmək çekmek, tartmak çekmek, tartmaq
135 толкать тĕкме, тĕртме үт, ас идер iдерге, сазарға ийдер, тӱртер түртүү этәргә этеү тюртерге тюртерге, теберирге тюртмек, тебермек ийтев iyteriw итеру itarmoq, turtmoq ittărmăk (ittiring!) itmek itələmək itmek, tepmek itemek
136 бросать ывăтма, утма, пăрахма бырах, кэбис, тамнаа октаар, дажаар, шывыдаар тастирға, силерге чачар ыргытуу, таштоо ташларга ташлау атаргъа атаргъа ташламакъ, атмакъ таслав, былактырув taslaw, ılaqtırıw тастау, лақтыру, ату otmoq, tashlamoq tashlimaq (tashlang!), atmaq (eting!) atmak atmaq atmak, bırakmak atmaq
137 вязать кăкарма, çыхма, сыпма баай баглаар палғирға буулаар байлоо бәйләргә бәйләү байларгъа, эшерге байларгъа байламакъ байлав, бавлав baylaw байлау bogʻlamoq baghlimaq (baghlang!) baglamak bağlamaq bağlamak bağlamaq
138 шить çĕлеме, тĕрлеме тик даараар тiгерге кöктööр тигүү тегәргә тегеү тигерге тигерге тикмек тигуьв tigiw тігу tikmoq tikmăk (tiking!) tikmek tikmək dikmek tikmek
139 считать шутлама аах санаар санирға тоолоор, чоттоор саноо санарга һанау санаргъа санаргъа санамакъ санав sanaw санау sanamoq sanimaq (sanang!) sanamak saymaq saymak saymaq
140 сказать теме, калама эт, диэ чугаалар, сөглээр, эдер чоохтирға, чохтанарға айдар айтуу, деш әйтергә әйтеү айтыргъа айтыргъа, дерге айтмакъ, демек айтув, дев aytıw, dew айту, деу aytmoq, demoq demăk (dăng!), eytmaq (eyting!) diýmek demək demek, söylemek demek, aytmaq, söylemek
141 петь юрлама ыллаа ырлаар ырлирға, сарнирға кожоҥдоор ырдоо җырларга йырлау жырларгъа джырларгъа йырламакъ йырлав qosıq aytıw жырлау, ән айту ashula aytmoq, kuylamoq nakhsha eytmaq (nakhsha eyting!), sayrimaq (sayrang!) saýramak oxumaq söylemek, ötmek yırlamaq (о людях); ötmek, sayramaq (о птицах)
142 играть выльама оонньоо ойнаар ойнирға ойноор ойноо уйнарга уйнау ойнаргъа ойнаргъа ойнамакъ ойнав oynaw ойнау oʻynamoq oynimaq (oynang!) oýnamak oynamaq oynamak oynamaq
143 плыть ишме уһун салдаар, эштир чӱзерге, ағарға јӱзер калкуу, cүзүү йөзәргә йөҙөү жюзерге джюзерге юзмек ялдав, юзуьв ju'ziw қалқу, жүзу suzmoq lăylimăk (lăylăng!), üzmăk (üzüng!), lăpildimăk (lăpildăng!) ýüzmek üzmək yüzmek, süzülmek yaldamaq
144 течь юхма сүүр агар, төктүр ағарға агар агуу агарга ағыу саркъыргъа агъаргъа акъмакъ агув ag'ıw ағу oqmoq aqmaq (eqing!) akmak axmaq akmak aqmaq
145 замерзать шăнма тоҥ доңар тоорға тоҥар, чарчар тоңуу, үшүү өшергә, туңырга өшөү бузларгъа, юшюрге бузларгъа, юшюрге бузламакъ, уьшюмек тонъув, бузлав, уьсуьв ton'ıw үсу, тоңу, мұздау muzlamoq, toʻngmoq tonglimaq (tonglang!) şatlamak, doňdurmak donmaq donmak, üşümek buzlanmaq
146 пухнуть шыçма иһэн таҕыс, ис, көбеө ыжар, дөртеер, хапыяр сiзерге, кöберге тижер шишүү, көбүү шешәргә шешеү кёберге кёберге шишмек, гёпмек сисуьв isiw ісу shishmoq köpmăk (köpüng!), qaparmaq (qapirang!) çişmek şişmək şişmek, kabarmak, köpürmek şişmek
147 солнце хĕвел күн хүн кӱн кӱн күн кояш ҡояш кюн кюн гюн, гюнеш куьн quyas, kuʻn күн quyosh, kun kün gün gün, günəş güneş küneş كُنْ (kün)
148 луна уйăх ый ай ай ай ай ай ай ай ай ай ай ay ай oy ay ay ay ay اايْ (āy)
149 звезда çăлтăр сулус сылдыс чылтыс јылдыс жылдыз йолдыз йондоҙ жулдуз джулдуз юлдуз юлдыз juldız жұлдыз yulduz yultuz ýyldyz ulduz yıldız yıldız يُلْدُزْ (yulduz)
150 вода шыв уу суг суғ суу суу су һыу суу суу сув сув suw су suv su suw su su suv سُوڤْ (sūv)
151 дождь çумăр самыыр, ардах чаъс наңмыр јаҥмыр, јааш жамгыр, жаан яңгыр ямгыр жауун джангур янгур, явун ямгыр jamgʻır, jawın жаңбыр, жауын yomgʻir yamghur ýağış yağış yağmur yağmur يَغْمُرْ (yaɣmur)
152 река çырма, шыв, юханшыв өрүс хем, суг суғ суу дарыя, өзөн елга йылға, иҙел черек къобан, черек оьзен сув, йылга сув daʻrya, oʻzek өзен daryo dăriya derýa çay ırmak özen اُكُزْ (ögüz)
153 озеро кӳлĕ күөл хөл кöл кöл көл күл күл кёл кёл кёл коьл koʻl көл koʻl köl köl göl göl göl كُولْ (kȫl)
154 море тинĕс муора, байҕал далай талай талай деңиз диңгез диңгеҙ тенгиз тенгиз денгиз тенъиз ten'iz теңiз dengiz dengiz deňiz dəniz deniz deñiz تَنْكِزْ (teŋiz), كُولْ (kȫl)
155 соль тăвар туус дус тус тус туз тоз тоҙ туз туз туз туз duz тұз tuz tuz duz duz tuz tuz تُوزْ (tūz)
156 камень чул таас даш тас таш таш таш таш таш таш таш тас tas тас tosh tash daş daş taş taş تاشْ (tāš)
157 песок хăйăр кумах кум, элезин хум кумак, сай кум ком ҡом юзмез къум хум, къайыр кум, кайыр qum, shege құм qum qum gum, çäge qum kum qum قُمْ (qum)
158 пыль тусан быыл доозун тозын тоозыны чаң, тоз тузан саң, туҙан букъу, къум букъу чанг шанъ girt, shan' шаң, тозаң chang [[]] çaň, toz, tozan toz toz toz تُوزْ (tōz), تُبْراقْ (toprāq)
159 земля çĕр, тăпра cир, буор чер, довурак, хөрзүн тобырах, чир тобрак топурак җир, туфрак тупраҡ, ер топуракъ, жер топуракъ топуракъ топырак topıraq топырақ tuproq topa toprak torpaq toprak, yer topraq, yer تُبْراقْ (toprāq), يِيرْ (yḗr)
160 облако пĕлĕт былыт булут пулут булут булут болыт болот булут булут булут булыт bult бұлт bulut bulut bulut bulud bulut bulut بُلِتْ (bulït)
161 туман тĕтре туман туман тубан туман туман томан томан туман туман, тубан туман туман duman тұман tuman tuman duman duman sis, duman tuman تُمانْ (tumān), بُوسْ (būs)
162 небо тӳпе халлаан дээр тигiр теҥери, кöк көк, асман күк күк кёк кёк кёк коьк koʻk, aspan аспан, көк koʻk, osmon asman, kök gök, asman göy gök, tepe kök تَنْكْرٖى (teŋrī), كُوكْ (kȫk)
163 ветер çил тыал хат, салгын чил салкын шамал, жел җил ел жел джел ел ел jel жел yel shamal, sălkin shamal ýel külək, yel yel yel يِيلْ (yḗl), اَسِنْ (esin)
164 снег юр хаар хар хар кар кар кар ҡар къар къар къар кар qar қар qor qar gar qar kar qar قارْ (qār)
165 лёд пăр муус дош пус тош муз боз боҙ буз буз буз буз muz мұз muz muz buz buz buz buz بُوزْ (būz)
166 дым тĕтĕм буруо ыш тӱдӱн, ыс ыш түтүн төтен төтөн тютюн тютюн тютюн туьтин tu'tin түтін, ыс tutun tütün tüsse tüstü duman, is, tütün tütün تُتُنْ (tütün), اِشْ (ïš)
167 огонь вут уот от от от от ут ут от от от, ялын от, ялын ot, jalın от, жалын, алау olov, oʻt atăsh, ot ot od ateş, od ateş, ot اُوتْ (ōt)
168 зола кĕл күл хүл кӱл кӱл күл көл көл кюл кюл кюл куьл ku'l күл kul kül kül kül kül kül كُلْ (kül)
169 гореть çунма умай, умат, уотта кывар, өртенир кöйерғе кӱйер күйүү янарга яныу жанаргъа джанаргъа янмакъ, гюймек янув janıw жану yonmoq köymăk (köyüng!), yanmaq (yening!) ötmek, otlamak, ýanmak yanmaq yanmak yanmaq
170 дорога çул суол орук, чол чол jол жол юл юл жол джол ёл йол jol жол yoʻl yol ýol yol yol yol
171 гора ту хайа даг тағ туу, кыр тоо тау тау тау тау тав тав taw тау togʻ tagh dag dağ dağ dağ
172 красный хĕрлĕ кыһыл кызыл хызыл кызыл кызыл кызыл ҡыҙыл къызыл къызыл къызыл кызыл qızıl қызыл qizil qizil gyzyl qırmızı, al kızıl, kırmızı qırmızı, qızıl
173 зелёный симĕс, ешĕл күөх ногаан (от) кöк, ноған, чазыл јажыл жашыл яшел йәшел жашил джашил яшыл, гёк ясыл jasıl жасыл, көк yashil yeshil ýaşyl yaşıl yeşil yeşil
174 жёлтый сарă араҕас, саһархай сарыг сарығ сары сары сары һары сары сары сары сары sarı сары sariq seriq sary sarı sarı sarı
175 белый шурă үрүҥ, маҕан ак ах ак ак ак аҡ акъ акъ акъ ак aq ақ oq aq ak beyaz, ak beyaz, aq
176 чёрный хура хара кара хара кара кара кара ҡара къара къара къара кара qara қара qora, siyoh siyah răng, qara gara qara siyah, kara qara, siya
177 ночь каç түүн дүн тӱн, хараа тӱн түн төн төн кече кече гече туьн tuʻn түн tun, kecha tün, kechă, kăch gije gecə gece, dün gece
178 день кун күнүс хүн кӱн кӱн күн көн көн кюн кюн гюн куьн kuʻn күндіз, күн kun kün gün gün gündüz, gün kün
179 год çул сыл, дьыл чыл чыл jыл жыл ел йыл жыл джыл йыл йыл jıl жыл yil yil ýyl il yıl yıl, sene
180 тёплый ăшă сылаас чылыг чылығ jылу жылуу җылы йылы жылы джылы йылы йылы jıllı жылы iliq illiq, ilman ýyly ılıq ılık issi
181 холодный сивĕ мүлүүн, тымныы соок соох соок суук салкын, суык һыуыҡ сууукъ сууукъ сувукъ сувык, салкын suwıq суық, салқын sovuq soghuq sowuk soyuq soğuk suvuq
182 полный тулли толору долу толдыра толо толук, толтура тулы тулы толу толу толу толы tolı толы toʻq, toʻla toluq doly, dok dolu dolu, tok tolu
183 новый çĕнĕ саҥа чаа наа jaны жаңы яңа яңы жангы джангы янгы янъы jan'a жаңа yangi yengi täze yeni, təzə yeni yañı
184 старый кивĕ, ватă эргэ, кырдьаҕас эрги, кырган иргi, кирі эски, карган эски, кары иске, карт иҫке, ҡарт эски эски эсги эски eski, ko'ne ескі, көне eski, qari qeri(maq) (qering!), kona, ăski köne, garry köhnə, əski, yaşlı, qoca eski, yaşlı, kart eski (о вещи); qart (о человеке)
185 хороший лайăх үчүгэй, үтүө эки чахсы jaкшы жакшы яхшы яҡшы ашхы, иги ашхы, иги яхшы яхшы, ийги jaqsı жақсы, игі yaxshi yakhshi ýagşy, gowy yaxşı iyi, yakış-, yakışık yahşı, eyi
186 плохой япăх, начар куһаҕан, дьаабы бaк, багай хомай, чабал jaман, комой жаман, начар начар насар, яман аман, осал аман яман яман jaman жаман, нашар yomon yaman (er)bet, pis, ýaman pis, yaman kötü, yaman yaramay, yaman, osal
187 гнилой çĕрĕк сытыйбыт ирик, чыдыг чызығ, чызаан, iрiк чирик, калган чирик черек серек чириген чирик чирик ширик shirik шірік chirik chirik, chirigăn çüýrük çürük çürük çürük
188 грязный пыльчăклă, варланчăк, хура кирдээх хирлиг, боктуг кiрлiг, пуртах кирлӱ кир пычрак, керле бысраҡ кир кир, кирли кир, нас кирли, нас kirli кір, лас kir kir, măynăt, paskina kirli, hapa çirkli, kirli kirli kirli
189 прямой тӳрĕ көнө дорт, хөнү кöнi тӱс, чике түз туры тура тюз тюз тувра, тюз тувра, туьз tuwrı, du'ziw тура, түзу, тіке toʻgʻri, tik udul, tüz göni, dogry düz düz, doğru doğru, tüz
190 круглый çаврака төгүрүк борбак, төгерик, тырыкы тоғылах, тегiлек, терпек болчок, тегерик тегерек, тоголок, жумуру түгәрәк, йомры йоморо, түңәрәк тёгерек тёгерек дёгерек тымалак, тоьгерек dumalaq, jumırı домалақ, дөңгелек, жұмыр dumaloq, yumaloq domlaq, yumilaq togalak, öwre yumru yuvarlak, top, tekerlek tögerek
191 острый çивĕч, вичкĕн сытыы чидиг, өткүр чiтiг курч курч, өткүр үткен үткер жютю джити итти оьткир o'tkir өткiр, жіті oʻtkir kăskin, ötkür, ittik ýiti, ötgür iti keskin (заточенный); sivri (сужающийся к концу) keskin (заточенный); süyrü (сужающийся к концу) يِتِكْ (yitig)
192 тупой мăка сыппах мугур, шапты, дөгей омас моко мокок, өтпөгөн үтмәс үтмәҫ гумадах дуппукъ, гумух томакъ оьтпес, топал o'tpes өтпейтін oʻtmas ötmăs kütek küt kör toqal
193 гладкий яка, такăр, тӳрĕ дэхси дески, тас тӱс килен, тӱс,тегис тегиз, текши, жылма шома, тигес шыма сыйдам сыйдам тегиш тегис tegis тегіс tekis, silliq tăkshi, siliq tekiz hamar, düz düz tegiz, tüz يابْرٖى (yaprï̄), اَلَنْكْ (alaŋ)
194 мокрый йĕпе, нӳрĕ, исленчĕк инчэҕэй, уулаах, сииктээх өл, шык, мөөн, шал öл ӱлӱш, чыкту ным, нымдуу юеш дымлы жибиген мылы сув, дым сув, сувланган ılg'al ылғал, дымқыл hoʻl, nam höl, năm çygly, öl nəm, yaş, islaq ıslak, yaş sılaq, dım اُولْ (ȫl)
195 сухой типĕ, хăрăк кураанах кургаг хуруғ кургак кургак коры ҡоро къургъакъ къургъакъ къургъакъ, къуру кургак, куры qurg'aq құрғақ quruq, qurgʻoq quruq qury quru kuru quru قُرُغْ (quruɣ)
196 правильный тĕрĕс сөп, сөптөөх, таба шын, ылап сын, орта чын, туроо, тороо туура дөрес, туры дөрөҫ тюз тюз дурус дурыс durıs, tuwrı дұрыс, тура toʻgʻri toghra dogry düzgün, doğru doğru doğru جٖىنْ (čï̄n)
197 близкий çывăх чугас чоок чағын jуук, јакын жакын якын яҡын жууукъ джууукъ ювукъ ювык jaqın жақын, жуық yaqin yeqin ýakyn yaxın yakın yaqın يَقِنْ (yaqïn), يَغُوقْ (yaɣūq)
198 далёкий инçе ыраах ырак ырах узак, ыраак алыс, ыраак ерак алыҫ, йыраҡ узакъ узакъ узакъ, йыракъ узак, алыс uzaq, alıs ұзақ, алыс, жырақ uzoq, olis yiraq uzak, alyş uzaq uzak, ırak uzaq يِراقْ (yïrāq)
199 правый сылтăм уҥа оң оң оҥ оң уң уң онг онг онг онъ on' оң oʻng ong sag sağ sağ , sağ اُنْكْ (oŋ)
200 левый сулахай хаҥас солагай сол сол сол сул һул сол сол сол сол sol, shep сол chap sol çep sol sol sol سُولْ (sōl)
201 на (чём-то) -ра/-ре, -та/-те -га/-ҕа -да, -де, -та, -те -да, -де, -та, -те -де/-те -да/-до/-де/-дө -да/-дә, өстендә -да/дә/та/тә/-ҙа/-ҙә/-ла/лә, өҫтөндә -да/-де, юсюнде -да/-де, юстюнде -да/-де, уьстюнде -да/-де/-та/-те, уьстинде -da/-de/-ta/-te, u'stinde -да/-де, астында -da -da/-dă/-ta/-tă -da -da/-də -da/-de, -ta/-te -da/de/-ta/te دا (-dē, -dā)
202 в (чём-то) -ра/-ре, -та/-те иһигэр -да, -де, -та, -те, иштинде -да, -де, -та, -те -де, -те ичинде, -да, -до, -де, -дө -да/-дә, эчендә -да -да/-де, ичинде -да/-де, ичинде -да/-де, ичинде -да/-де/-та/-те, ишинде -da/-de/-ta/-te, ishinde -да/-де, iшiнде -da -da/-dă/-ta/-tă -da -da/-də içinde, -da/-de, -ta/-te -da/-de/-ta/-te اِجِنْدا (ičindē), اجْرا (ičrē), دا (-dē, -dā)
203 с (чем-то) -па/-пе кытары -лиг/-лыг/-луг/-лүг/-ниг/-ныг/-нуг/-нүг/-тиг/-тыг/-туг/-түг, -биле, -биле кады/катай -даң/-дең/-таң/-тең/-наң/-нең -ла/-ле менен, бирге белəн -менән бла бла булан ман, мен menen/benen/penen -мен/-бен/-пен bilan bilăn bilen ilə, -la/-lə ile, -la/-le -nen, ile بِرْلا (birlē)
204 и тата, та, те, -па/-пе уонна биле, болгаш, база даа, таа ла/ле/ло/лö жана да/дә, һәм һәм эм, да эм, да ва, -да/де эм, -да/-де/-та/-те jaʻne, haʻm, -da/-de/-ta/-te және, һәм va we , da/ ile, ve ve تَقٖى (taqï̄), يَما (yemē)
205 если -сан/-сен, енчен, эхер буоллаҕына, өскө -за/-са/-зе/-се, болза, бир эвес -за/-зе/-са/-се, сынап -ca/-ce -са/-се/-со/-сө, эгер -са/-сә, әгәр әгәр -са/-се, эсе эсе эгер эгер eger -са/-се, егер agar -sa/-să, ăgăr eger əgər -sa/-se, ise eger, -sa/-se اَرْسا (ersē), سا (-sē, -sā), اَبَنْكْ (apaŋ)
206 потому что мĕншĕн тесен ол иһин чүге дээрге, чүге дизе, ооңужун аннаңар öçün анткени чөнки сөнки ючюн, нек, десек ючюн неге тюгюл неге десенъ sebebi өйткенi, себебi chunki -ghachqa, -găchkă, -qachqa, -kăchkă, chünki çünki çünki yüzünden, dolayı, ötürü, için, çünkü çünki اُجُنْ (üčün)
207 имя ят аат ат ат ат ат, ысым исем, ат исем ат ат ат ат at, isim ат, есiм ism, nom, ot isim, at at ad ad ad, isim ااتْ (āt)
208 дом кил, пÿрт, çурт дьиэ өг, бажың ӱй үй өй, йорт өй, йорт юй, журт [[ ]] уьй уьй [[ ]] үй ev ev
209 стена стена эркин, күүлэ хана кабырга дивар диуар хуна [[ ]] [[ ]] [[ ]] diywal қабырға, дуал divar
210 олень пăлан таба иви бугу бугу болан болан кийик [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бұғы sığın
211 мышь шăши кутуйах күске чычкан чычкан тычкан сысҡан чичхан [[ ]] чычкъан [[ ]] tıshqan тышқан sıçan
212 кролик куян койгун, кодан, тоолай койон коён йорт куяны ҡуян къоян къоян къоян, тавшан тавшан, коян [[ ]] қоян qoyan
213 орёл ăмăрт кайăк хотой эзир бӱркӱт, мӱркӱт бүркүт бөркет бөркөт, көсөгән, баһадир, ҡыйыу, таҙғара, ҡарағош, сәмреғош къуш [[ ]] [[ ]] [[ ]] buʻrkit бүркіт qartal
214 паук эрешмен ооҕуй ээремчик јӧргӧмӧш жөргөмүш үрмәкүч үрмәксе губу [[ ]] [[ ]] оьрмекшин oʻrmekshi өрмекші möý, örümjek hörümcek örümcek örümçek
215 лицо пит сирэй арын, шырай бет, јӱс бет, жүз йөҙ, бит йөҙ, бит, сырай бет [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бет, жүз yüz, bet
216 тело ÿт, çан-çурăм, кĕлетке хол бот, сек тен җисем, гәүдә тән, буй, һын сан [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] дене, тән ten, beden, vucut
217 пупок кăвапа киин хин кендик киндик кендек кендек киндик [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] кіндік köbek
218 палец пӳрне тарбах салаа сабар бармак бармак бармаҡ бармакъ бармакъ бармакъ бармак [[ ]] саусақ, бармақ parmak parmaq
219 больной
(болезненный)
чирлĕ ыарыһах аарыг ууры, ууру, сыз оорулуу, оору авыру, чирле ауырыу, ауырыулы, сирле ауругъан, аурукъсунган [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ауру hastа
220 игла йĕп иннэ ине ийне ийне инә энә, сәнскәк ийне [[ ]] [[ ]] [[ ]] iyne ине ine
221 одежда тум-тир таҥас хеп кийим кийим кием кейем кийим, быстыр [[ ]] [[ ]] кийим [[ ]] киім urba, kiyim
222 гром аслати этиҥ диңмирээшкин кӱркӱр күн күркүрөгү күкрәү күкрәү кюкюреу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] күн күркіреу kök güdürdisi
223 молния çиçĕм чаҕылҕан кызаңнаашкын чагылган, јажын чагылган яшен йәшен элия [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жасын yaşın, yıldırım
224 выше çÿлерех үөһэ, өрө үстүнде, оон бедик, оон узун ӱстӱнде үстүндө, жогору биегрәк бейегерәк, юғарыраҡ бийигиракъ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] биігірек üstünde (над чем-либо), yuqarı (наверху)
225 ниже аяларах аллара, намыһах алдыында, оон чавыс, куду астында, алдында төмөндө, алдында, астында тәбәнәгрәк түбәнгерәк, аҫҡараҡ, түбәнерәк эншгеракъ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] төменірек, аласа astında (под чем-либо), aşağı (внизу)
226 кашлять ÿсĕр сөтөлүн чөдүрер јӧтӧл- жөтөл- йөткерергә йүткереү жетел этерге [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жөтелу öksürmek
227 покупать туян, ил атыылас садып алыр, саарып алыр сатып алы- ал-, сатып ал- сатып алырга һатып алыу сатып алыргъа [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] сатып алу satın almaq
228 выбирать суйлама тал шилиир, аңгылаар таҥ- танда- сайларга һайлау сайларгъа [[ ]] сайламакъ [[ ]] [[ ]] таңдау, сайлау saylamaq
229 расти ÿсме үүн, улаат өзер ӧс- өс- үсәргә үҫеү ёсерге [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] өсу ösmek
230 открывать уçма ас, арый ажыдар ач- ач- ачарга асыу ачаргъа [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ашу açmaq
231 украсть вăрлама уор оорлаар уурда- уурда- урларга урлау урларгъа [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ұрлау hırsızlamaq
232 мечтать ĕмĕтленме ыралаа сагыштаар тӱш кӧр- түш көр- хыялланырга хыяллау, уйға батыу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] армандау, қиялдау arzu etmek
233 плакать йӗр ытаа ыглаар [[]] ыйлаар ыйлоо еларга илау жиляргъа [[ ]] йыламакъ [[ ]] [[ ]] жылау [[]] [[]] [[]] [[]] ağlamak ağlamaq [[]]
234 зевать анасла дьааһый эзээр эсте- иснәргә иҫнәү эснерге [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] есінеу esnemek
235 готовить пĕçерме бэлэмнээ белеткээр тамак јаш- тамак жаса- әзерләргә бешереү, әҙерләү этерге [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тамақ істеу azırlamaq; pişirmek (еду)
236 шесть улттă алта алды алты алты алты алты алты алты алты алты алты altı алты altı altı
237 семь çич сэттэ чеди читі јети жети җиде ете жети [[ ]] етти ети jeti жеті yedi yedi
238 восемь сакăр аҕыс сес сигіс сегис сегиз сигез һигеҙ сегиз сегиз сегиз сегиз segiz сегіз sekiz sekiz
239 девять тăхăр тоҕус тос тоғыс тогус тогуз тугыз туғыҙ тогъуз тогъуз тогъуз тогыз togʻız тоғыз dokuz doquz
240 десять вун уон он он он он ун ун он [[ ]] [[ ]] он on он on on
241 весна çур саас час јас жаз яз яҙ [[ ]] [[ ]] [[ ]] язлык koʻklem, baʻhaʻr көктем ýaz yaz bahar baar
242 лето çу сайын чай јай жай җәй йәй [[ ]] джай яй яз jaz жаз ýaý yay yaz yaz
243 осень кĕр күһүн күс кӱс күз көз көҙ [[ ]] [[ ]] гюз куьз guʻz күз güz payız, güz güz küz
244 зима хĕл кыһын кыш кыш кыш кыш ҡыш къыш къыш къыш кыс qıs қыс gyş qış kış qış
245 уходить кайма бар чоруур кӧдӱ көтүү китәргә китеү, йүнәлеү, һуҙылыу, юлланыу, юл алыу, ҡарау, тәрбиәләү [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] кету gitmek ketmek
246 который -акан, -екен каыйзы, кайы кайсы, кайзы, нече кайсы, нече кайсы нисә, нисәнсе, күпме, ҡайһы, ҡайһыныһы [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] қайсы qaysı, angi
247 сколько миçе хас каш кӧп'мӧ көпмө ничә күпме, ни хәтле, ни тиклем, ни ҡәҙәр,